Home >> De Parochie >> In Memoriam >> Pater Piet Jansen, karmeliet
PDF Afdrukken E-mail
Article Index
Ter nagedachtenis aan pater Piet Jansen, karmeliet
Afscheidsgedicht
Onze laatste missionaris overleden - overweging pastoor Adema
Frei Pedro Jansen - onze missionaris in Brazilië - overleden
All Pages

Overweging bij de herdenkingsdienst van Piet Jansen (3 juli 2010)

Het Bijbelverhaal over de wonderbare visvangst is in deze parochiekerk van Schinveld ook gelezen toen uw familielied en dorpsgenoot, mijn medebroeder karmeliet, Piet Jansen, in 1964 hier zijn eerste plechtige heilige mis opdroeg. Wat hij en de toenmalige kerkgangers gedacht hebben bij de woorden van Jezus: ‘ik zal u vissers van mensen maken’, weet ik natuurlijk niet. Maar ik heb het vermoeden dat velen gedacht zullen hebben aan het bekeren van ongelovigen, en dat weer vooral in wat we toen nog allemaal missiegebieden noemden. Daarnaast zal bij Piet waarschijnlijk ook de overtuiging meegespeeld hebben dat hij zich door Jezus geroepen wist om als priester de enorme Braziliaanse mensenmassa voor de kerk te behouden door de sacramenten te bedienen en godsdienstonderwijs te geven. Maar, zoals gezegd: ik moet gissen. Wat ik wél weet, is dat Piet Jansen de woorden van Jezus over de mensenvisser in de loop van zijn leven op een andere manier is gaan verstaan. Ik wil u daar graag iets over vertellen. Maar eerst iets over de symboliek van het begrip ‘water’ in de heilige Schrift.

Als er in de Bijbel sprake is van water, heeft dat doorgaans twee aan elkaar te koppelen betekenissen. Naar aanleiding van teveel en te weinig water, gaat het gewoonlijk over dood en leven, over dreiging en redding, over slavernij en bevrijding daaruit. Als we bijvoorbeeld horen dat Mozes het water van de zee splijt, betekent dit dat er vrijheid en toekomst zal zijn voor de Israëlieten uit de slavernij van Egypte. Doorheen het water, waarin ze kunnen verdrinken, wordt een weg aangelegd naar toekomst, vrijheid en leven. En waar we over Jezus lezen die over het water liep, wil gezegd zijn dat hij de doodsdreiging van het water en daarmee van al het kwaad overwon. We hebben te doen met verhalen die verwijzen naar leven; ik denk zelfs naar de opstanding uit de dood. Als we dan vandaag horen over Jezus die de apostelen benoemt tot mensenvissers, kan daarmee bedoeld zijn dat zij mensen zullen gaan redden uit alles wat hen naar beneden kan trekken, de diepte in van dood en duisternis, van armoede en uitbuiting, van datgene wat hen treft in hun menselijke waardigheid. Positiever geformuleerd: als Jezus zijn leerlingen zegt dat zij vissers van mensen zullen worden, roept hij hen en geeft hij hen de opdracht om arme en onderdrukte mensen levenskansen te geven, leven in alle opzichten. Hij stelt hen aan om in naam en uit kracht van zijn Vader recht te doen aan arme, onderdrukte en in het land van de dood levende mensen.

En dat is precies wat Piet Jansen op de vele plekken van Brazilië en in de vele en uiteenlopende functies waartoe hij geroepen werd, heeft gedaan. Hij is werkzaam geweest in de stads- en plattelandszielzorg als kapelaan en pastoor in omstandigheden waar wij ons geen voorstelling van kunnen maken. Piet was de man die zich liet raken en bewegen door de immense problemen van land en volk. Hij had de zeldzame gave mensen zo enthousiast en uitnodigend te benaderen dat ze met hem mee gingen denken en doen. Bij kerkdiensten kon hij hen actief betrekken, zodat de vieringen op een heel bijzondere manier gingen leven! Naast liturgist en catecheet was hij ook de man van sociale werken. Hij zette alfabetiseringscursussen op, kwam op voor verwaarloosde kinderen, richtte kindercrèches op zodat de ongehuwde moeders konden gaan werken en stichtte zelfs huishoudscholen. Voorts kreeg hij meerdere keren belangrijke functies in de orde van Karmel. Hij was prior en econoom en kreeg meerdere keren de soms zware en verantwoordelijke functie om novicen te vormen en te begeleiden. Ook was hij enige tijd professor in de filosofie. Piet was intelligent en doortastend, bescheiden en volhardend, vindingrijk vooral en gezegend met een groot organisatietalent. Maar vooral herder. Gelukkig vooral als hij tussen zijn mensen was.

Belangrijker dan het feit dát hij veel functies vervulde, belangrijker ook dan de manier waaróp hij dat deed, was de inspiratie van waarúit hij werkte. Wat heeft hem bezield en staande gehouden in de vaak uiterst moeilijke omstandigheden? Hijzelf zegt daarover: ‘er is niets belangrijker in mijn leven dan heel dicht bij de mensen zijn’. Dat was Piet, dicht bij zijn mensen, bij de allerarmsten vooral. Hij hield van hen. Juist bij hen met hun armoede en grote zorgen voelde hij zich thuis. Zij daagden hem uit het beste van zichzelf te geven. Waar hij hun leven aan de dood en de neerwaartse spiraal van onwetendheid en armoede – in welke vorm dan ook - kon ontrukken, was hij ten diepste zichzelf. Zo is hij mensenvisser geworden. Daarbij ging het hem niet om de kerk. “Die’ zo zegt hij ‘zweert nog steeds bij een sacrale rol en bij de massa. Maar die massa halen we niet meer. Het is beter de mensen in kleine groepjes bij elkaar te brengen en hen te helpen in het dagelijks leven. Hoe meer je de dagelijkse problemen oplost, hoe meer zich de weg naar God opent’. Hier raken we aan de uiteindelijke inspiratie van Piet Jansen. Zijn relatie met God is de bron geweest waaruit hij putte; zij heeft zijn menslievendheid op onovertroffen wijze bezield. Vanuit zijn roeping tot karmeliet zocht hij in de mensen naar de ontmoeting met God. Zoals zoveel grote mensen vóór hem vermoedde hij dat God eerst en vooral te vinden is in de gekruisigde mensen. Een paar maanden geleden is een Italiaanse karmeliet, Angelo Paoli, zalig verklaard. De reden daartoe was zijn tomeloze en onbaatzuchtige inzet voor de armen en zieken van zijn tijd. Hij wordt beschouwd als een teken van Gods liefde voor de minsten in de wereld. Het is precies dát wat de mensen in Piet Jansen hebben gezien: een teken van Gods liefde. Iets van Gods mededogen en grenzeloze bewogenheid om mensen is tot uiting gekomen in het doen en laten van Piet.

Niet voor niets is het sterven van Piet als een lopend vuurtje rondgegaan. Van heinde en ver kwamen de mensen naar de parochiekerk om de uitvaartdienst bij te wonen. De stroom mensen was zo groot dat de dienst met een uur vertraging moest beginnen. De mensen wisten in hun hart en ze hadden het ervaren: pater Pedro Canisio was een echte herder naar het voorbeeld van Jezus. Hij was gedurende zijn leven mensenvisser geworden. Moge hij in zijn grootheid en beperktheid nu gezien zijn door God. God, over wie wij in de eerste lezing hoorden en op het gedachtenisprentje van Piet kunnen lezen dat hij ons hart peilt en doorgrondt; ons reizen en trekken, ons rusten en onze gedachten kent. Moge pater Piet thuis zijn bij die liefdevolle Vader, verenigd met zijn dierbaren die hem voor gingen in de dood.

Jan Brouns, karmeliet



Laatst aangepast op maandag, 15 augustus 2011 14:52