R.K. Parochie H. Eligius Schinveld

De lege ruimte - de ruime leegte 

We liggen al weken aan de ketting. Corona is in elke vezel van ons persoonlijk- en het openbare leven doorgedrongen. Maar wat gebeurt er aan ‘the dark side of the moon’? Hoe tast het virus onze ziel aan?  Grote indruk maakte op mij de recente pauselijke zegen, Urbi et Orbi: zegen aan stad en wereld, die Paus Franciscus op vrijdag 27 maart gaf op een geheel leeg Sint Pietersplein. Een unieke gebeurtenis in onze geschiedenis. Grote leegte op onze pleinen, straten in dorpen en steden. Restaurants, hotels, stranden, stadions, universiteiten, scholen en kerken zijn leeg en die lege ruimte wordt nu stap voor stap weer opgevuld.

 

Als we onze woorden en begrippen over dit grote Mysterie loslaten – of er door levenservaringen (corona) toe gedwongen worden – opent zich de Lege Ruimte in onze geest: de “Wolk van het niet-weten”. Maar ook onze gebondenheid en afhankelijkheid van eigen ideeën, eigen bezit, eigen zekerheden, geestelijk en stoffelijk, zullen we moeten loslaten om werkelijk de “Leegte” te bereiken die Meister Eckhart bedoelde. De mens moet zo leeg zijn van alle dingen en werken, innerlijk zowel als uiterlijk, dat hij een eigen plaats voor God kan zijn, waar God in en doorheen kan werken. We leven dan als het ware in de Ruime Leegte van God. Herinneren we ons nu de scheppingswoorden van God in den beginne toen God de hemel en de aarde schiep. En God zei: en nu gaan we de mens maken, als beeld van Ons, op Ons gelijkend. Leven in de Ruime Leegte als beeld van God kan alleen ontstaan door genade Gods.  Omdat Gods Genade de mens wegtrekt van alle tijdelijke dingen en hem zuivert van alle tijdelijke dingen. En je moet weten: leeg zijn van alle aardse zaken is vol zijn van God.

Diaken Karl van Hees.

We moeten samen nadenken over de tijd ‘na corona’, zo spoort de regering ons terecht aan. Hier ligt naar mijn mening bij uitstek ook een taak voor kerk en gelovigen. Toch is en blijft bij het opvullen van de lege ruimte grote voorzichtigheid geboden, want het virus is onberekenbaar en kan snel weer toeslaan. Leegte, ruimte en onaanraakbaarheid zijn in de huidige anderhalve meter samenleving heilig. Van oudsher gaan ruimte en heiligheid prima samen. Zo bezien is de lege ruimte in een anderhalve meter kerk misschien wel een kans. Voor mij is "de lege ruimte" het moment of een plek in een creatief proces. “waar niets is, is alles mogelijk”. Bij het nadenken over leegte en ruimte komt bij mij steeds de gedachte aan de middeleeuwse mysticus Meister Eckhart boven, over hetgeen hij heeft gezegd over de “Abgeschiedenheit”. Meister Eckhart behoort bij die gelovigen, wier God te groots is om in onze beperkte begrippen en woorden te passen. God is immers boven alles verheven. “God is geen zijn en ook geen denkend zijn en evenmin dit of dat. Daarom is God leeg van alle dingen en juist daarom is Hij alle dingen”.  

Als we onze woorden en begrippen over dit grote Mysterie loslaten – of er door levenservaringen (corona) toe gedwongen worden – opent zich de Lege Ruimte in onze geest: de “Wolk van het niet-weten”. Maar ook onze gebondenheid en afhankelijkheid van eigen ideeën, eigen bezit, eigen zekerheden, geestelijk en stoffelijk, zullen we moeten loslaten om werkelijk de “Leegte” te bereiken die Meister Eckhart bedoelde. De mens moet zo leeg zijn van alle dingen en werken, innerlijk zowel als uiterlijk, dat hij een eigen plaats voor God kan zijn, waar God in en doorheen kan werken. We leven dan als het ware in de Ruime Leegte van God. Herinneren we ons nu de scheppingswoorden van God in den beginne toen God de hemel en de aarde schiep. En God zei: en nu gaan we de mens maken, als beeld van Ons, op Ons gelijkend. Leven in de Ruime Leegte als beeld van God kan alleen ontstaan door genade Gods.  Omdat Gods Genade de mens wegtrekt van alle tijdelijke dingen en hem zuivert van alle tijdelijke dingen. En je moet weten: leeg zijn van alle aardse zaken is vol zijn van God.

Diaken Karl van Hees.